Tuigages

tuigages met een mast

Cattuig

Een schip met een mast met daaraan slechts een (groot)zeil heet cat getuigd. De mast staat relatief ver naar voren. Dit tuig komt vooral voor op kleine eenmans zwaardboten zoals je Laser, Europe en Finn. Vaak is hierbij sprake van een niet verstaagde mast. Een cattuig met een verstaagde mast komt voor op boten als de Solo en de O-jol.

Sloeptuig

Sloepgetuigde schepen hebben een mast waaraan een grootzeil en een voorzeil hangt. De mast is bijna altijd verstaagd. Dit type tuig komt het meest voor. Bijna alle open meermansboten en veel kajuitjachten zijn hiermee uitgerust.

Kottertuig

Heeft een boot met een mast naast een grootzeil niet, zoals bij sloeptuig, maar meer voorzeilen, dan noemen we dat kottergetuigd. Het aantal voorzeilen maakt dan niet uit, als het maar meer dan een is. Over het algemeen wordt alleen gekeken naar de zeilen die aan de wind gevoerd worden. Een sloepgetuigd wedstrijd jacht dat tijdens het spinakeren zijn fok laat staan wordt meestal toch sloepgetuigd genoemd.
Kottertuig komt vooral voor bij oudere werkschepen zoals viskotters en moderne zeegaande zeiljachten.

Twee en meer masten

Kitstuig

Een tweemaster waarvan de voorste mast langer is dat de achterste, maar waarbij het achterste zeil, de bezaan, wel een aanzienlijke bijdrage aan de vootstuwing levert, noemen we kitsgetuigd. De voorstuwing bij een kitsgetuigd jacht is evewichtig verdeeld over voorzeilen, grootzeil en bezaan. Hierdoor is dit tuig bijzonder handzaam. Het grootzeil is kleiner waardoor de krachten kleiner zijn. Snel reven kan door simpelweg het grootzeil te strijken en alleen op bezaan en voorzeil door te varen.
Dit type tuigage is met name bij zeezeilers erg populair. De handzaamheid vraagt wel een prijs in de vorm van snelheid en hoogte die het schip kan lopen. Hierdoor kom je het tuig op een modern wedstrijd jacht niet meer tegen.

Yawltuig

Is bij een tweemaster het achterste zeil in verhouding tot de andere zeilen klein en levert het slechts een kleine bijdrage aan de voorstuwing dan noemen we het yawl getuigd. Het achterste zeil, de druil, dient voornamelijk als stuurzeil. De achterste mast, druilmast, is klein en ver naar achteren geplaatst, meestal achter het roer. Bij veel wind zal de druil als eerste worden gestreken.

Schoenertuig

Schoenergetuigde schepen zijn meestal langsgetuigd. Bij een tweemaster met schoenertuig is de achterste mast langer dan de voorste mast. Het grootzeil hangt achter de achterste mast die ook wel grote mast heet. De voorste mast het de fokkemast.
Er zijn vele verschillende schoenertuigages. Ook met meer dan twee masten. Bij meer dan twee masten zijn meestal de middelste masten het hoogst of evenhoog als de achterste mast. De zeilen tussen de masten zijn soms gaffelzeilen, soms stagzeilen.
Van de het schoenertuig zijn varianten zoals topzeilschoeners (deze voert boven het 'normale tuig' een of meer vierkant getuigde razeilen aan de langere masten), gaffelschoeners (met gaffelzeilen), gaffeltopschoeners, stagzeilschoeners, torenzeilschoeners.

Brik

Een brik is een vierkant getuigd schip met twee masten die elk drie of meer razeilen boven elkaar dragen. De voorste mast heet de fokkemast. De achterste en meestal langste mast heet de grote mast.

Brigantijn

Een andere naam voor de brigantijn is schoenerbrik. Zoals deze naam laat zien heeft de brigantijn zowel iets van een schoener als van een brik.
De brigantijn heeft twee masten, de achterste (grote mast) langer dan de voorste. De grote mast is langsgetuigd, de fokkemast vierkant.

Bark

De bark (of barque) is een vierkant getuigd koopvaardijschip. Oorspronkelijk uitgerust met drie masten, later ook met vier en soms vijf masten. Alle masten zijn vierkant getuigd behalve de achterste (bezaanmast), die uit een lange ondermast bestaat en een lange streng waaraan respectievelijk een bezaan en een gaffeltopzeil kunnen worden gevoerd.

Barkentijn

Een barkentijn, ook wel schoenerbark genoemd, is een mengvorm van een schoener en een bark. Bij dit schip zijn de drie of meer masten langsgetuigd, behalve de voorste. De fokkemast is vierkant getuigd.

Fregat en Volschip

Een schip met drie of meer vierkant getuigde masten en geen langsgetuigde noemen we volschip. Een driemast volschip (van oorsprong alleen asl het om een oorlogsschip ging) noemen we ook wel fregat.