Lijnen

inleiding

Lijnen, veel mensen zullen er geen touw aan vast kunnen knopen.
Aan boord gebruiken we vele lijnen. Die lijnen zijn meestal gemaakt van touw. Omdat de eisen die aan een lijn worden gesteld verschillen maken we ook gebruik van verschillende soorten touw. Tot zo ver duidelijk, maar welke touw soorten zijn er op de markt en welke moet je kiezen?
Hieronder zal ik voor een aantal toepassingen beschrijven waar een lijn aan moet voldoen en welke touwsoorten daar het best voor geschikt zijn.

Landvasten en springen

Voor lijnen en landvasten geldt dat ze enige rek moeten hebben. Die rek kan schokken opvangen die anders direct op de kikkers komen. Verder moet de lijn voldoende bestand zijn tegen slijtage door schavielen en voldoende soepel om op kikkers te beleggen of om knopen in te leggen. Ook een voordeel kan zijn als de lijn blijft drijven op water.
In de praktijken blijken met name polyamide en polypropeen geschikt voor het gebruik als landvast of spring.

Ankerlijn

Eisen waar een ankerlijn aan moet voldoen zijn dat hij zwaarder moet zijn dan water en veel rek heeft.
Zwaarder zijn dan water is nodig omdat een zinkende lijn het anker onder een aanzienlijk gunstigere hoek aantrekt dan een drijvende lijn. Het anker zal betrouwbaarder zijn aan een zinkende lijn.
Veel rek is nodig om de lijn schokken op te kunnen laten vangen. Zou de lijn te stijf zijn, dan zouden die schokken op het anker terecht komen waardoor deze eerder zal uitbreken.
Voor een ankerlijn komt met name polyamidelijn in aanmerking.

Schoten

Schoten moeten soepel, kinkvrij en goed vast te houden zijn. Verder mogen ze zo min mogelijk rekken.
De reden dat een schoot niet mag rekken is dat indien een schoot wel rekt dit met name in vlagen zal zijn. Zou een schoot in vlagen iets rekken, dan geeft dat extra profiel diepte in het zeil net op het moment dat de druk al toeneemt. Dit is net wat je niet wil.
Schoten worden meestal van polyester gemaakt, spinaker schoten van (verjongde) dyneema of aramide.

Vallen

Vallen moeten licht zijn en mogen niet rekken. Een val die rekt zal in vlagen meer bolling in het zeil geven doordat de spanning in het voorlijk dan afneemt. Meer bolling in vlagen betekent dat het zeil dan meer druk krijgt, iets wat je in een vlaag meestal niet wil.
Voor toerzeilers is polyester meestal het aangewezen materiaal voor de vallen. Voor wedstrijdzeilers heeft polyester nog te veel rek, zij kiezen liever voor dyneema.

Neerhouder

Een neerhouder wordt zeer zwaar belast en mag absoluut niet rekken. Meestal wordt hier voor dyneema of aramide gekozen.


Aramide
Sterk materiaal maar achterhaald door Dyneema

Dyneema en Spectra
Sterke lijnen voor wedstijdzeilers

Hennep
Het klassieke touw.

Manilla
Geslagen natuurvezel.

PBO
Zeer sterk, zeer weinig rek en zeer weinig kruip. Alleen erg gevoelig voor UV-licht.

Polyamide
Kunstvezel met veel rek

Polyetheen
Allround touw voor toerzeiler

Polyester
Stug en glad oranje touw.

Polypropeen
Ruwe drijvende lijn

Vectran
Zeer goede weerstand tegen kruip en daardoor geschikt voor bakstagen.